Zwarte bitumineuze lijm en asbest onder oude vinylvloeren: zo herken je ze en waarom je beter niet zelf schuurt.
Wie een oud huis uit de jaren zestig of zeventig koopt, vindt vaak een versleten vinylvloer in de keuken of bijkeuken. Eronder zit soms een zwarte, teerachtige laag die op het eerste gezicht gewoon oude lijm lijkt. In veel gevallen is dat ook zo, maar die laag kan asbest bevatten. En ook de onderlaag van het vinyl zelf is niet altijd onschuldig. Daar moet je iets vanaf weten voor je met een plamuurmes of schuurmachine aan de slag gaat.
De zwarte lijm waarover we het hebben, wordt bitumineuze cutback-lijm genoemd. Die werd tussen 1955 en 1985 op grote schaal gebruikt om vinylzeilen en vinyltegels op beton of hout te kleven. Bitumineuze lijm is van nature donker en taai, maar na jaren verhardt ze en wordt ze bros. Dat bros worden is net het probleem: zodra die laag barst of afbrokkelt, kunnen er vezels vrijkomen als er asbest in zit.
Asbest werd vroeger overal aan toegevoegd, ook aan lijmen en vloerbekleding. In vinyl zelf zat vaak een onderlaag van papier of vilt met asbestvezels, om het vuurwerend te maken en stevig te houden. Bij de zwarte lijm werd asbest gebruikt om de bitumen te verstevigen. Het probleem is dat je aan de buitenkant niet ziet of er asbest in zit. Zowel de lijm als het vinyl kunnen er asbesthoudend uitzien, maar het ook niet zijn. Een staalname door een erkend labo geeft uitsluitsel, maar je kan al veel afleiden uit de bouwperiode en de staat van de vloer.
Je kijkt naar een zwarte, glanzende of matte laag onder je oude vinyl. Soms zit er nog een stukje van het zeil op, soms is het al verwijderd en zie je enkel de lijm op de chape. Typisch is de lijm taai en donker, maar na tientallen jaren kan ze uitdrogen en schilferen. Als je met je vinger over de laag wrijft en er blijft zwart poeder aan je huid plakken, dan is die laag bros. Dan is het tijd om voorzichtig te zijn.
Ook de onderkant van het vinyl zelf kan een grijze of witte viltachtige laag hebben. Dat is vaak asbesthoudend vilt. Als dat vilt kapot is of rafelt, kunnen er vezels vrijkomen. Daarom is het belangrijk om het vinyl niet te breken of te scheuren bij het verwijderen.
Bij asbest gaat het altijd om vezels die in de longen kunnen blijven steken. Zolang asbestmateriaal heel is en met rust gelaten wordt, is er weinig risico. Maar zodra je gaat schuren, krabben of breken, komen er vezels vrij. Die zijn onzichtbaar en blijven lang in de lucht hangen. Je ademt ze in zonder dat je het merkt. Vooral de brosse zwarte lijm is verraderlijk, omdat die snel afbrokkelt. Een plamuurmes dat je onder het vinyl steekt, kan de lijm doen barsten en precies dat wil je vermijden.
Daarnaast is er de wetgeving. Voor hechtgebonden asbest tot 35 m² mag je als particulier zelf verwijderen, maar enkel als het materiaal onbeschadigd is en geschroefd, niet gelijmd. Net die gelijmde vloerbekleding valt daar dus buiten. Zodra de lijm of het vilt beschadigd is of je het moet loswrikken, is het een klus voor een erkend asbestverwijderaar. Die heeft het materiaal en de kennis om de vloer veilig weg te halen zonder dat er vezels ontsnappen.
Wanneer wij zo'n oude vinylvloer verwijderen, doen we dat met de juiste techniek. In de meeste gevallen werken we in een hermetische zone met onderdruk. We maken de ruimte stofdicht af, zetten een luchtdrukmachine en een luchtsluis op. Daarna verwijderen we het vinyl en de lijmlaag zorgvuldig, zonder te breken. Alles gaat in luchtdichte zakken en wordt afgevoerd naar een erkend verwerker. Je hoeft zelf niets te doen, wij regelen de volledige afhandeling.
Heb je twijfels over een vloer in jouw huis? Kijk dan eerst rustig rond. Is het vinyl nog heel en ligt het er al jaren ongestoord bij? Dan is er geen direct gevaar. Maar als je gaat verbouwen of de vloer wil vervangen, neem dan contact op met een deskundige. Een asbestdeskundige kan een inventaris opmaken en je vertellen of er asbest in de vloer zit. Daarna kunnen wij het veilig verwijderen.
Een erkend deskundige komt langs, beoordeelt de situatie en geeft je een duidelijk, vrijblijvend voorstel.
