Asbest is een natuurlijk mineraal dat tot in de jaren '90 veel werd gebruikt. Lees hier wat het precies is, welke soorten er bestaan en waarom het beleid naar een asbestveilig Vlaanderen streeft.
Asbest is een natuurlijk mineraal dat tot eind jaren '90 in duizenden bouwmaterialen zat. Het is sterk, isolerend en bestand tegen vuur, zuur en slijtage. Daarom was het zo populair in de bouw. Maar we weten inmiddels dat asbestvezels gevaarlijk zijn voor je longen als ze vrijkomen en ingeademd worden. Dat maakt het belangrijk om te weten waar asbest zit en hoe je ermee omgaat. Op deze pagina leggen we uit wat asbest is, welke soorten er bestaan en hoe Vlaanderen naar een asbestveilige toekomst toewerkt.
Asbest wordt onderverdeeld in drie categorieën, op basis van hoe de vezels in het materiaal zitten. Die indeling bepaalt ook hoe groot het risico is en welke verwijderingstechniek nodig is.
Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels stevig ingebed in een harde binder, zoals cement. Denk aan golfplaten van een dak, gevelplaten, bloembakken of rioolbuizen. Zolang het materiaal onbeschadigd is, komen er amper vezels vrij. Het is het meest voorkomende type asbest in woningen.
Bij niet-hechtgebonden asbest zijn de vezels los of zwak gebonden. Denk aan leidingisolatie rond cv-buizen, spuitasbest op staalconstructies of koordjes in een kachel. Dit materiaal is brokkelig en geeft snel vezels af. Het is dan ook het gevaarlijkst en mag enkel door een erkend verwijderaar worden aangepakt.
Semi-hechtgebonden asbest zit tussen de andere twee in. De vezels zijn gebonden, maar minder stevig dan bij cementgebonden materialen. Voorbeelden zijn sommige vinylvloeren en bitumineuze dakleien. Ook hier is voorzichtigheid geboden, zeker als het materiaal beschadigd is of verweert.
Wil je weten hoe je asbest in je woning herkent? Bekijk dan onze pagina over asbest herkennen.
Asbest was de wonderstof van de 20ste eeuw. Het is brandwerend, geluidsisolerend, sterk en goedkoop. Het werd dan ook overal in verwerkt: in daken, gevels, vloeren, isolatie, remvoeringen, noem maar op. In Vlaanderen staat asbest dan ook in een groot deel van de woningen die voor 2001 zijn gebouwd. Het is dus niet uitzonderlijk dat je het tegenkomt bij een renovatie of bij een aankoop van een oudere woning.
Zolang asbest heel blijft, is het risico beperkt. Het wordt pas gevaarlijk wanneer de vezels vrijkomen, bijvoorbeeld door breken, zagen, schuren of verbranding. Die vezels zijn microscopisch klein en kunnen bij inademing longziekten veroorzaken. Het is dus belangrijk om asbest met respect te behandelen. Meer uitleg over de gezondheidsrisico's vind je op de pagina over de gevaren van asbest.
Vlaanderen wil tegen 2040 alle gebouwen van voor 2001 asbestveilig maken. Dat staat in het Actieplan Asbestafbouw. Het doel is om de blootstelling aan asbestvezels sterk te verminderen en zo gezondheidsschade te voorkomen. Het plan richt zich eerst op de meest risicovolle toepassingen, zoals asbestdaken en losgebonden asbest in slechte staat. Daarnaast is er het asbestattest, dat sinds 23 november 2022 verplicht is bij de verkoop van een woning of gebouw dat voor 2001 is gebouwd. Tegen 2032 moet elke eigenaar van zo'n gebouw een attest hebben. Voor mede-eigendommen geldt een eerdere deadline: uiterlijk 31 december 2026 moeten de gemene delen een attest hebben.
Dat attest wordt opgemaakt door een gecertificeerd asbestdeskundige en afgeleverd door OVAM. Het is dus niet iets dat een aannemer of asbestverwijderaar zelf mag opstellen. Als asbestverwijderaar voeren wij wél uit wat het attest aanbeveelt.
Heb je een woning van voor 2001? Dan is de kans groot dat er ergens asbest in zit. Dat hoeft niet meteen een probleem te zijn, zolang het materiaal in goede staat is en je er niet aan komt. Maar bij een renovatie, een dakvervanging of een verkoop moet je er wel iets mee doen. De regelgeving verplicht je om asbest op een correcte manier te laten verwijderen, en dat mag niet altijd zelf.
Een particulier mag enkel hechtgebonden, onbeschadigd asbest tot 35 vierkante meter zelf verwijderen, en alleen als het geschroefd is (niet gelijmd of genageld) en na een sloopmelding via het Omgevingsloket. Alle andere asbesttoepassingen, zoals niet-hechtgebonden materiaal of beschadigde platen, moeten door een erkend bedrijf worden verwijderd.
Twijfel je of er asbest in je woning zit? Of weet je het zeker en wil je het laten verwijderen? Neem dan contact op met een erkend asbestverwijderaar zoals Credim. Wij werken in heel Vlaanderen en beheersen alle wettelijke technieken om asbest veilig te verwijderen.
Een erkend deskundige komt langs, beoordeelt de situatie en geeft je een duidelijk, vrijblijvend voorstel.
